Kategoria: Problemy współczesności

ZNAWCA KULTURY

Lasaulx natomiast interpretował dzieje w sposób bardziej spiry­tualistyczny, uzależniając je od przemian w „duszy świata”. (Przejął ten termin od Schel-

POSTAWY PESYMISTYCZNE

Jeśli w pierwszej połowie XIX w. postawy pesymistyczne były odosobnione, to w końcu stulecia sytuacja zmienia się wyraźnie. Poja­wiły się

CORAZ WIĘKSZA POPULARNOŚĆ

Obok tego coraz większą popularność zdoby­wało przekonanie o istnieniu wielu kultur, róż­niących się od siebie zarówno systemem war­tości, jak zasadami

INSPIROWANE KONCEPCJE

Obok takich nacjonalistycznie inspirowanych, koncepcji pojawiały się wyniki badań etnogra­ficzny cłi nad obyczajowością i kulturą ludów pozaeuropejskich, umacniające przekonanie o

ROZDROBNIENIE KULTURY

Rozdrobnienie kul­tury na szereg typów czy rodzajów nie po­wstrzymało od poszukiwania dróg i form roz­wojowych wspólnych do pewnego stopnia dla

PESYMISTYCZNA DIAGNOZA

Pesymistyczna diagnoza współczesności i jej przyszłych perspektyw sta­nowi uzupełnienie katastroficznej historiozofii. Katastrofizm jest konstrukcją teoretyczną* w której wszelki rozwój zmierza

WYSTĘPUJĄCE RÓŻNICE

Różnice występują nato­miast w rozumieniu przyszłości i wiodących do niej dróg. Podczas gdy mesjanizm krzewi wiarę w pomyślną przyszłość i

KATASTROFIZM I JEGO FORMY

Katastrofizm uznając nieuchronność fenome­nu destrukcji stawia sobie za cel objaśnienie owej nieuchronności. Ze względu na sposób tego objaśnienia można wyróżnić

WYRAZ KRYTYCZNEJ OCENY

Obie formy katastrofizmu uformowały się w początkach XX w. jako wyraz krytycznej oceny kapitalistycznej cywilizacji i konfliktów, jakie w niej

PRZECIWSTAWNIE KONCEPCJOM

Spengler przeciwstawił się koncepcjom uni­wersalnego prawa historycznego wyznaczające­go następstwo epok. Protestował także prze­ciwko traktowaniu podziału dziejów na staro­żytność, średniowiecze i

AUTONOMICZNE CAŁOŚCI

Autor Zmierzchu Zachodu dostrzegał w dzie­jach osiem wielkich kultur stanowiących auto­nomiczne całości skoncentrowane wokół swo­istych systemów wartości i ożywiane dążeniem

KAŻDA KULTURA

Każda kultura przedstawiała mu się jako zamknięta wobec wszystkich innvch, a zrozumiała w pełni tylko dla własnych członków. Właściwym podmiotem

SZCZEGÓLNA ROLA

Szczególną rolę przyznawał metodzie analogii, pozwalającej na porównywanie kultur i odkry­wanie ..morfologii dziejów”, tj. pewnego sche­matu rozwoju i wewnętrznej struktury

KULTURA ZACHODNIA

Pole­gał on na uznaniu prymatu zmysłowego, indy­widualnego ciała. Kojarzył z tym zmysłowy kult bogów, rozpatrywanie człowieka jako jed­nostki poza historią,